https://tarikhaber.com/haber/d....epozito-yonetim-sist YÖNETİM SİSTEMİ (DOA) SOKAK TOPLAYICILARININ ROTASINI DEĞİŞTİRDİ: "1 SAATTE TOPLADIĞIMIZI ARTIK 5 GÜNDE BULAMIYORUZ"**

Türkiye genelinde 1 Temmuz itibarıyla kademeli olarak hayata geçirilen Depozito Yönetim Sistemi (DOA), geri dönüşüm zincirinde büyük bir dönüşüm başlatırken, sokak toplayıcılarının gelir modellerini de kökten sarstı. İstanbul başta olmak üzere büyükşehirlerde vatandaşların depozito iade noktalarına gösterdiği yoğun ilgi, sokaklardan plastik ve cam şişe toplanmasını neredeyse imkansız hale getirdi. Geçimini çöpten ve sokaklardan topladıkları atıklarla sağlayan sokak toplayıcıları, azalan atık miktarı nedeniyle rotalarını karton ve naylon gibi alternatif malzemelere çevirmek zorunda kaldı.

### Vatandaş Depozitoya Koştu, Sokaklar Boşaldı

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı öncülüğünde başlatılan DOA sistemi, pet, cam ve alüminyum içecek şişelerinin iade edilerek ekonomik karşılık alınmasını sağlıyor. Sistemin devreye girmesiyle birlikte, daha önce çöpe atılan veya sokaklara bırakılan bu ambalajlar artık doğrudan vatandaşlar tarafından depozito makinelerine taşınmaya başladı.

Bu durum, sokak toplayıcılarının en önemli gelir kapılarından birini kapattı. İstanbul sokaklarında çalışan toplayıcılar, eskiden sadece 1 saat içinde çuvallarca doldurabildikleri pet ve cam şişeleri, artık 5 gün boyunca arasalar bile bulamadıklarını belirtiyor. Sokaklardaki bu hızlı dönüşüm, toplayıcıları ciddi bir gelir kaybıyla karşı karşıya bıraktı.

### Yeni Rota: Karton ve Naylon

Şişe ve kutu ambalajların sokaklardan çekilmesiyle birlikte geçim mücadelesi veren sokak toplayıcıları, çalışma stratejilerini değiştirmek zorunda kaldı. Depozito kapsamı dışında kalan ve geri dönüşüm değeri yüksek olan diğer malzemelere yönelen toplayıcılar, artık ağırlıklı olarak şu malzemeleri topluyor:

* **Karton ve Mukavva* Özellikle esnafın yoğun olduğu bölgelerde ve market atıklarında karton avına çıkılıyor.
* **Streç Film ve Naylon* Sanayi bölgeleri ile büyük depoların çevresindeki plastik ambalaj atıkları hedefleniyor.
* **Hurda Metaller* İnşaat atıkları ve eski ev eşyalarından çıkan demir, bakır gibi metaller listeye eklendi.

### "Sistem Güzel Ama Biz Mağdur Olduk"

Sokak toplayıcıları, çevre temizliği ve geri dönüşüm açısından Depozito Yönetim Sistemi'nin başarılı bir adım olduğunu kabul etseler de, kendi sosyal güvenceleri ve gelirleri açısından bir destek mekanizması bekliyor. Sektör temsilcileri, sokak toplayıcılarının bu sisteme entegre edilmesi, depozito toplama merkezlerinde istihdam edilmeleri veya lisanslı toplama personeli haline getirilmeleri yönünde adımlar atılması gerektiğini savunuyor.

Depozito Yönetim Sistemi'nin önümüzdeki aylarda tüm Türkiye genelinde daha da yaygınlaşması beklenirken, sokak toplayıcılarının bu yeni ekonomik düzene nasıl uyum sağlayacağı ve belediyelerin bu konuda atacağı adımlar merakla bekleniyor.